Trong hội thảo “Tiềm năng và cơ hội cho ngành thiết bị điện Việt Nam được tổ chức mới đây tại TP.HCM”, thạc sĩ Lê Thị Hồng Gấm, Viện Nghiên cứu chiến lược, Chính sách Công nghiệp, Bộ Công Thương cho biết, các DN thiết bị điện Việt Nam đã vượt qua khó khăn và sẵn sàng đối mặt với các thử thách trong tương lai cũng như tiếp cận nhu cầu lớn từ thị trường trong và ngoài nước.

Đã vượt qua khó khăn

Theo thạc sĩ Hồng Gấm, để vượt qua khó khăn, thời gian qua các DN trong ngành đã thực hiện nhiều chiến lược khác nhau nhằm nâng cao lợi thế cạnh tranh cho DN và đã đưa ra nhiều sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường.

Công ty CP cơ khí Điện lực (PEC) thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã tăng cường nội địa hóa để nâng sức cạnh tranh qua việc xây dựng nhiều nhà xưởng mới, quan tâm đến việc đầu tư mua sắm các trang thiết bị hiện đại như dây chuyền lắp ráp máy biến áp phân phối, máy cắt tôn tự động điều khiển CNC…

Công ty CP Thiết bị điện (Thibidi) đã đầu tư và sản xuất được máy biến áp khô đúc epoxy, giúp an toàn hơn trong chống cháy nổ cung cấp cho các tòa nhà, hợp tác được với Tập đoàn GE Consumer - Industrial thuộc Tập đoàn General Electric cung cấp các linh kiện, phụ kiện sản xuất máy biến áp khô đúc epoxy để xuất khẩu sang Lào và Campuchia…

Các đơn vị khác như Công ty CP dây và cáp điện Việt Nam (CADIVI) đưa ra được sản phẩm mới là cáp ngầm trung thế phòng chống cháy nổ, thích hợp cho các công trình chôn ngầm.

Ngoài ra các sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật cao của công ty như cáp chịu nhiệt, chịu dầu, chống cháy… được nhiều nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam lựa chọn sử dụng thay thế các sản phẩm nhập ngoại…

Công ty LS Vina Cable, đã cho ra các sản phẩm công nghệ cao như cáp điện cao thế đến 170KV, cáp ngầm cao thế đến 230KV, các sản phẩm khác ngày càng được đa dạng chủng loại. Công ty là một trong những DN đầu tiên của Việt Nam ứng dụng, vận hành thành công phần mềm quản lý ERP trong hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Ngoài ra các đơn vị khác trong lĩnh vực thiết bị điện như Nhà máy sản xuất máy phát điện tua bin gió tại Hải Phòng đã sản xuất được máy phát điện tua bin gió đầu tiên vào tháng 5/2010. Nhà máy sản xuất dây - cáp điện phục vụ ngành đóng tàu Việt Nam tại Đà Nẵng đã sản xuất được các thiết bị điện trong công nghiệp đóng tàu, góp phần nội địa hóa ngành đóng tàu trong nước. Nhà máy sản xuất pin mặt trời tại Long An có thể cung cấp các tấm pin năng lượng mặt trời công suất 80-165 Wp/tấm, hiệu suất 16% với giá thành thấp hơn giá hàng nhập 30-40%...

Cơ hội và thị trường lớn

Theo các chuyên gia, ngành sản xuất thiết bị điện đang có lộ trình và cơ hội phát triển do có tiềm năng tiêu thụ lớn trong và ngoài nước.

Với thị trường trong nước, theo kế hoạch phát triển ngành sản xuất thiết bị điện đã được Chính phủ phê duyệt, giai đoạn 2015-2025 ngành thiết bị điện sẽ phải phát triển để đáp ứng 70% nhu cầu trong nước về thiết bị đường dây, trạm biến áp; 55% về động cơ điện, một số chủng loại máy phát điện thông dụng và năm 2025 có thể sản xuất, cung ứng trọn bộ thiết bị điện cho các công trình đường dây điện, trạm biến áp; 50-60% nhu cầu máy biến thế 110-220KV và năm 2015 xuất khẩu đạt 30-35% giá trị sản xuất; đáp ứng 60-70% nhu cầu trong nước các loại công tơ điện, khí cụ điện, các hệ thống ghi đếm - giám sát an toàn lưới điện, trọn bộ thiết bị trạm điện, và xuất khẩu đạt 19-20% giá trị sản xuất; tập trung sản xuất các loại dây - cáp điện chất lượng cao với kim ngạch xuất khẩu tăng 35,5%/năm…

Một thị trường nữa cũng đang rất cần sự có mặt của các sản phẩm từ DN trong ngành là những khu vực còn ngoài lưới điện quốc gia ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, hải đảo… Ở những khu vực này theo kế hoạch sẽ phải tăng khai thác tối đa lợi thế điều kiện tự nhiên, tiềm năng năng lượng mới-năng lượng tái tạo để cấp điện tại chỗ. Đây là thị trường tiềm năng cho ngành sản xuất thiết bị điện, thiết bị cho công nghiệp tái tạo, thiết bị cho sản xuất điện công nghiệp sạch.

Vì thế theo các chuyên gia, ngành sản xuất thiết bị điện đang có một thị phần rất lớn ở trong nước và được khuyến khích phát triển. Hiện Nhà nước đang có nhiều ưu đãi đối với sản xuất các sản phẩm, thiết bị tiết kiệm năng lượng, thiết bị khai thác năng lượng tái tạo, phát triển KH-CN sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả… qua việc sẽ cho vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển, Quỹ Hỗ trợ phát triển KH-CN, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả…

Đối với thị trường xuất khẩu, bên cạnh các thị trường truyền thống, ngành sản xuất thiết bị điện cũng có tiềm năng lớn ở các thị trường lân cận là Lào và Campuchia. Theo thạc sĩ Hồng Gấm, Lào với dân số 6,67 triệu người (năm 2008), tiềm năng thủy điện khoảng 23.000MW, song công suất lắp đặt hiện có khoảng 1.826MW và Lào đang có mục tiêu sẽ đạt 90% điện khí hóa nông thôn vào năm 2020. Campuchia với dân số 14 triệu người, có tiềm năng thủy điện ước đạt 10.000MW, trong đó quy mô thủy điện lớn khoảng 89%, quy mô trung bình 10%, thủy điện nhỏ 2%. Tuy nhiên hiện tỷ lệ hộ được cấp điện lưới mới chỉ đạt 22,47%, trong đó thành thị đạt 82,53%, nông thôn 9,31%. Campuchia có định hướng phát triển ngành điện đến năm 2030 sẽ có 70% hộ nông thôn được dùng điện. Với hai thị trường này, Việt Nam đã đạt được những cam kết dưới hình thức những bản ghi nhớ, hiệp định hợp tác đầu tư phát triển lĩnh vực điện.

Theo EVN